TAR Dosya Uzantısı nedir?
TAR (Tape Archive), birden fazla dosya ve klasörü tek bir arşiv içinde birleştirmeye yarayan, UNIX kökenli bir formatıdır. TAR, dosyaları tek pakette toplar; kendisi sıkıştırma yapmaz. Bu nedenle genellikle .tar.gz (veya .tgz), .tar.bz2 ya da .tar.xz gibi ek sıkıştırma katmanlarıyla kullanılır.
Özellikler ve Avantajlar
- Birleştirme odaklı: Çok sayıda dosyayı tek bir arşive toplar, dosya izinleri ve dizin yapısını korur.
- Taşınabilirlik: Linux, macOS ve BSD/Unix sistemlerinde yerleşik destek; Windows’ta popüler arşiv araçlarıyla uyumlu.
- Esneklik: gzip, bzip2, xz gibi sıkıştırıcılarla birlikte kullanılarak farklı denge ve hız seçenekleri sunar.
Kullanım Alanları
Sistem yedekleme, yazılım paketleme, kaynak kod dağıtımı ve sunucu dosya aktarımı gibi senaryolarda yaygın tercih edilir. POSIX uyumlu başlıklar sayesinde izinler, zaman damgaları ve sembolik bağlantılar korunabilir.
Desteklenen Platformlar
- Linux/BSD/Unix: Komut satırında tar aracı yerleşiktir.
- macOS: Terminal’de yerleşik tar; ayrıca The Unarchiver gibi arayüzlü uygulamalar.
- Windows: 7-Zip, WinRAR, PeaZip ve WSL/PowerShell üzerinden açma/çıkarma desteği.
TAR Nasıl Açılır?
Grafik Arayüzle
- Windows: 7-Zip veya WinRAR ile .tar arşivini çift tıklayıp içerikleri çıkarılabilir.
- macOS: The Unarchiver veya Finder (sıkıştırılmış varyantlarda ek araç gerekebilir) ile açılabilir.
- Linux: Dosya yöneticileri ve arşiv yöneticileri (Ark, File Roller) destek sunar.
Komut Satırıyla (Örnekler)
- Çıkarma: tar -xvf arşiv.tar
- Oluşturma: tar -cvf arşiv.tar klasör/
- Gzip ile çıkarma: tar -xzvf arşiv.tar.gz
- Gzip ile oluşturma: tar -czvf arşiv.tar.gz klasör/
Dönüştürme ve Sıkıştırma
TAR tek başına sıkıştırmaz; bu nedenle .tar arşivi, 7-Zip veya tar komutu ile .tar.gz, .tar.bz2 ya da .tar.xz biçimlerine dönüştürülebilir. ZIP’e dönüştürmek için önce çıkarma, ardından içerikleri ZIP olarak yeniden arşivleme yaklaşımı uygulanabilir.
İpuçları
- Büyük dosyalar için xz daha iyi sıkıştırma sağlayabilir; hızlı işlemler için gzip tercih edilebilir.
- Yetkiler önemliyse (ör. betikler), TAR formatının izin bilgilerini koruduğu unutulmamalıdır.
- İndirilen arşivlerin bütünlüğü SHA256 özetiyle doğrulanabilir.