PHP (.php) dosyası nedir?
PHP dosyaları, sunucu tarafı betik dili PHP’nin kaynak kodunu içerir. Dinamik web sayfaları, API’ler, form işlemleri ve komut satırı araçları geliştirmede kullanılır. .php uzantılı dosyalar metin tabanlıdır ve standart metin düzenleyicilerle açılabilir; yürütme ise PHP yorumlayıcısı ve genellikle bir web sunucusu ile yapılır.
Özellikler ve avantajlar
- Sunucu tarafı çalışma: Kod sunucuda çalışır, kullanıcıya HTML/JSON gibi çıktı gönderilir.
- Geniş ekosistem: Composer paketleri, popüler framework’ler (Laravel, Symfony) ve CMS’ler (WordPress, Drupal) ile zenginleştirilebilir.
- Metin tabanlı: Sürüm kontrolüne uygundur; Git ile kolayca izlenebilir.
- Esnek dağıtım: Paylaşımlı hosting, VPS veya konteyner ortamlarında yapılandırılabilir.
Desteklenen platformlar
PHP, Windows, macOS ve Linux üzerinde çalışabilir. Geliştirme için yerel ortamda PHP CLI, Apache/Nginx ve bir veritabanı (ör. MySQL) içeren çözümler (XAMPP, MAMP, WAMP, Docker) tercih edilebilir.
.php dosyası nasıl açılır ve düzenlenir?
- Düzenleme: Visual Studio Code, PhpStorm, Sublime Text, Notepad++ veya Vim gibi editörlerle açılabilir.
- Çalıştırma: Komut satırında
php dosya.phpile veya web sunucusu üzerinden istek yapılarak yürütülebilir. - Örnek yapı: Projede
index.phpgiriş noktası olarak kullanılabilir; yapılandırma ve yönlendirmeler framework’e göre değişebilir.
İpuçları
- Hata ayıklama için display_errors geliştirme ortamında etkinleştirilebilir; üretimde devre dışı tutulabilir.
- Bağımlılıklar Composer ile yönetilebilir;
composer.jsonsürüm kontrolünde tutulabilir.
Dönüştürme ve alternatifler
.php dosyaları doğrudan HTML’e “dönüştürülmez”; kod çalıştırıldığında üretilen çıktı HTML/JSON/XML olabilir. İçeriği incelemek için düz metne (.txt) yeniden adlandırma yapılabilir veya kod parçası olarak PDF/MD belgesine aktarılabilir. Uygulamayı başka dillere taşımak, elle yeniden yazımı gerektirir.
Güvenlik ve en iyi uygulamalar
- Yalnızca güvenilir kaynaklardan kod edinilebilir ve çalıştırmadan önce gözden geçirilebilir.
- Girdi doğrulaması, CSRF koruması ve parola hash’leme (password_hash) uygulanabilir.
- Güncel PHP sürümü ve güvenlik yamaları tercih edilebilir.
Özetle, .php uzantısı dinamik web geliştirme için temel bir yapı taşıdır; çoklu platform desteği, geniş araç ekosistemi ve metin tabanlı yapısıyla hem öğrenmeye hem de üretime uygundur.