BAT Dosya Uzantısı
.bat uzantılı BAT dosyaları, Windows ve MS-DOS ortamlarında komutların sıralı şekilde çalıştırılmasını sağlayan toplu iş (batch) betikleridir. Düz metin olarak yazılır, her satır bir komut satırı komutunu temsil eder ve sistemde otomasyon, kurulum, bakım ve ağ işlemlerini hızlandırmak için kullanılır.
Özellikler ve kullanım alanları
- Otomasyon: Yinelenen işlemleri (yedekleme, temizlik, servis yeniden başlatma) tek tıkla yürütür.
- Kurulum/dağıtım: Yazılım kurulumu ve çevre değişkenlerinin ayarlanması gibi görevleri standartlaştırır.
- Bakım ve tanılama: Log toplama, ağ testi (ping, tracert) ve sistem bilgisi toplama işlemlerini otomatikleştirir.
- Entegrasyon: Komut satırı araçlarını zincirleyerek iş akışları oluşturur.
Desteklenen platformlar ve programlar
BAT dosyaları başta Windows (7/8/10/11 ve sunucu sürümleri) olmak üzere MS-DOS/FreeDOS gibi ortamlarda çalışır. Düzenlemek için Notepad, Notepad++ ve Visual Studio Code gibi metin editörleri; çalıştırmak için Command Prompt (cmd.exe) veya PowerShell kullanılabilir.
BAT dosyası nasıl açılır ve düzenlenir?
- Sağ tıklayın → “Birlikte aç” → Notepad/Notepad++ ile içeriği görüntüleyin ve düzenleyin.
- Kaydederken kodlamayı ANSI veya UTF-8 (BOM’suz) seçerek uyumluluğu koruyun.
Çalıştırma
- Çift tıklayarak veya cmd.exe içinde dosya yolunu yazarak çalıştırın.
- Yönetici ayrıcalığı gerektiren komutlar için “Yönetici olarak çalıştır” seçeneğini kullanın.
Dönüştürme ve alternatifler
- EXE’ye dönüştürme: “Bat To Exe Converter” veya “Advanced BAT to EXE Converter” gibi üçüncü parti araçlar, betiği tek bir yürütülebilir paket haline getirir.
- .cmd alternatifi: NT tabanlı sistemlerde .cmd benzer şekilde çalışır; bazı kenar durumlarında hata işleme farklılıkları vardır.
- PowerShell (PS1): Daha güçlü betik özellikleri sunar. Geçiş için komutları PowerShell eşdeğerleriyle yeniden yazmanız gerekir.
Güvenlik ipuçları
- BAT dosyaları komut yürüttüğü için yalnız güvenilir kaynaklardan edinilmeli ve çalıştırılmadan önce metin olarak incelenmelidir.
- Antivirüs ile tarayın; gerekirse kaynak denetimi ve sürüm kontrolü kullanın.
Sık Sorulan Sorular
Metin düzenleyiciyle açıp düzenleyebilirsiniz; çalıştırmak için çift tıklayın veya Komut İstemi’nden çağırın. İçeriğini kontrol ederek yalnız güvenilir dosyaları çalıştırın.
Notepad, Notepad++ ve Visual Studio Code ile düzenlenir. Çalıştırmak için Command Prompt (cmd.exe) veya PowerShell kullanılabilir; yönetici yetkisi gerektiren komutlar dikkat ister.
Bat To Exe Converter veya Advanced BAT to EXE Converter gibi araçları kullanın. Dönüştürme paketleme sağlar; kodunuzu yine de gözden geçirip güvenliğe dikkat edin.
BAT komut çalıştırır, bu yüzden kötü amaçlıysa risklidir. Sadece güvenilir kaynaklardan indirin, metin içeriğini inceleyin ve antivirüsle tarayıp öyle çalıştırın.
.cmd, NT tabanlı Windows’ta benzer davranır; PowerShell daha güçlü betik yetenekleri sunar. İhtiyaçlarınıza ve hedef ortama göre seçim yapın.